Québec’te Telefon ve Beyaz Eşyaya 3–6 Yıl Ücretsiz Onarım Güvencesi Başladı: Ürün El Değiştirince Garanti Neden Bitmiyor?
Tepki Ver
Québec’te yeni yasal güvence, belirli elektronik cihazlar ve ev aletlerinde ürün grubuna göre üç ila altı yıllık ücretsiz onarım hakkı sağlıyor. Koşulları karşılayan ürün ikinci el satıldığında kalan hak yeni tüketiciye geçiyor; garanti süresi yeniden başlamıyor. Makale, hangi cihazların kapsama girdiğini, sözleşme ve teslim tarihlerinin farklı rollerini, karşılanan giderleri ve kapsam dışındaki hasarları açıklıyor. Onarım başvurusunun nasıl yapılacağını ve ürünün geçmişini gösteren belgelerin neden önem kazandığını da ele alıyor.
İki yaşındaki bir telefonu ikinci el aldığınızda, ilk sahibinin sahip olduğu onarım hakkı size de geçebilir mi? Kanada’nın Québec eyaletinde 5 Ekim 2026’da yürürlüğe giren yeni düzenleme, kapsamındaki ürünler için bu soruya evet yanıtını veriyor. Güvence kişiye bağlı bir ayrıcalık olarak kalmıyor; ürünle birlikte sonraki tüketiciye geçiyor. Ancak satış yapıldığında garanti süresi yeniden başlamıyor.
Yeni “iyi çalışma garantisi”, belirli elektronik cihazlar ve ev aletleri için üç ila altı yıllık ücretsiz onarım hakkı getiriyor. Bu, mağazanın ücret karşılığında sattığı ek garanti paketi değil. Koşulları karşılayan ürünlerde kendiliğinden doğan yasal bir koruma.
Hangi ürüne kaç yıl güvence veriliyor?
Düzenleme, 5 Ekim 2026 ve sonrasında bir satıcıdan yeni olarak satın alınan veya uzun süreli kiralanan, yasada belirtilmiş ürünleri kapsıyor. Süreler ürün grubuna göre değişiyor:
| Ürün grubu | Ücretsiz onarım güvencesi |
|---|---|
| Ocaklı fırın, buzdolabı, dondurucu, klima ve ısı pompası | 6 yıl |
| Çamaşır makinesi, kurutma makinesi ve bulaşık makinesi | 5 yıl |
| Televizyon | 4 yıl |
| Cep telefonu, tablet, masaüstü veya dizüstü bilgisayar ve video oyunu konsolu | 3 yıl |
Burada iki farklı tarih önemli. Yeni sisteme girip girmediğini satın alma veya uzun süreli kiralama sözleşmesinin tarihi belirliyor; garanti süresi ise ürünün teslim edildiği gün işlemeye başlıyor.
Dolayısıyla 5 Ekim’den önce satın alınmış bir cihaz, bu tarihten sonra teslim edilse bile yeni sabit süreli güvenceye girmiyor. Eski cihazlara geriye dönük olarak üç ya da altı yıl eklenmiş değil.
Kapsamdaki bir ürün belirtilen süre içinde düzgün çalışmamaya başladığında veya tamamen durduğunda, onarım için gerekli parçalar ve işçilik karşılanıyor. Makul taşıma ya da gönderim giderleri de güvenceye dahil. Tüketici, satıcıya veya üreticiye başvurabiliyor; taraflar onu yalnızca diğerine yönlendirmeye zorlayamıyor.
İkinci el satış, kalan süreyi ortadan kaldırmıyor
Garanti, ilk sahibin adı değişti diye sona ermiyor. Québec’in tüketici koruma mevzuatı, sonraki tüketicinin de bu güvenceden yararlanabilmesini öngörüyor. Bunun için ürünün başlangıçta yeni sisteme uygun biçimde edinilmiş ve garanti süresinin hâlâ devam ediyor olması gerekiyor.
Basit bir hesapla, üç yıllık güvenceye sahip bir telefon ilk tesliminden tam iki yıl sonra satılırsa yeni alıcıya yaklaşık bir yıllık süre kalıyor. İkinci satış, yeni bir üç yıllık dönem açmıyor. Buna karşılık “ürünü ikinci el aldınız” gerekçesi de kalan hakkı kendiliğinden yok etmiyor.
Bu nedenle ikinci el alışverişte cihazın çalışır durumda olması kadar, ilk satın alma ve teslim tarihlerini gösteren belgeler de değer kazanıyor. Faturanın veya teslim belgesinin ürünle birlikte aktarılması, kalan süreyi belirlemeyi kolaylaştırabilir.
Düzenlemenin ikinci el piyasasına anlamlı katkısı burada: Ürünün geçmişinden gelen onarım hakkı, yeni alıcının değerlendirebileceği somut bir özelliğe dönüşüyor. Bunun satış fiyatlarını veya tüketici davranışını ne ölçüde değiştireceği ise henüz görülmüş bir sonuç değil.
Ücretsiz onarım, her hasarın karşılanması demek değil
Güvence, normal bakım hizmetlerini ve bu bakım nedeniyle değiştirilen parçaları kapsamıyor. Kötü kullanımdan kaynaklanan zararlar da dışarıda. Dolayısıyla arızaya karşı yasal korumayı, bütün kazaları karşılayan bir sigorta gibi düşünmemek gerekiyor.
Onarım sürecinde de önce satıcıya veya üreticiye başvurulmalı. Tüketicinin kendi seçtiği serviste işlem yaptırıp faturayı sonradan göndermesi, bu güvence kapsamında otomatik ödeme hakkı doğurmuyor. Satıcı veya üretici onarımı üstlenebilir ya da üçüncü bir serviste yapılmasına izin vererek maliyetini karşılayabilir.
Onarım, garanti süresini baştan başlatmıyor. Ancak cihazın onarım için satıcıda veya üreticide kaldığı süre, güvenceye ekleniyor.
Satıcıların garanti süresini ilan edilen fiyatın yakınında açıkça göstermesi de gerekiyor. Böylece tüketici, ücretli ek garanti teklifini değerlendirirken zaten sahip olduğu korumayı görebiliyor.
Üç, beş veya altı yılın dolması ise Québec’teki bütün yasal hakların bittiği anlamına gelmiyor. Ürünün fiyatı ve kullanım koşulları dikkate alınarak makul süre dayanmasını gerektiren diğer yasal güvenceler devam edebiliyor. Yeni sistemin farkı, belirli ürünlerde ücretsiz onarım için daha açık bir zaman aralığı oluşturması.
Québec’in yaklaşımı, ürün sahipliğini satın alma anından sonraki yıllara da uzanan bir ilişki olarak ele alıyor. Ürün el değiştirdiğinde kalan hakkın korunması, bu ilişkinin yalnızca ilk müşteriyle sınırlı olmadığını gösteriyor. Tüketici açısından en somut değişim de bu: Cihazın geçmişi, yalnızca ne kadar kullanıldığını değil, hâlâ hangi korumayı taşıdığını da anlatıyor.
