Alo Adalet 135 Uzayan Dosyalarda Nasıl Kullanılacak? Yeni Hat Neyi Yapacak, Neyi Yapmayacak?
Tepki Ver
Alo Adalet 135, devam eden ve belirli süreleri aşan dava ile soruşturma dosyalarındaki gecikmelerin bildirilmesi için kullanılıyor. Makale, hangi dosyalar için başvurulabileceğini, aramadan önce hazırlanması gereken bilgileri ve telefon numarasının doğrulanması koşulunu açıklıyor. Yapay zekâ destekli başvuru kaydının mahkeme kararına müdahale anlamına gelmediğini gösterirken, UYAP üzerinden dosya takibiyle gecikme başvurusu arasındaki farkı ele alıyor. Hattın diğer hukuki başvuruların sürelerini durdurmadığına da dikkat çekiyor.
“Dosyam neden ilerlemiyor?” sorusuna muhatap bulmak, yıllardır dava sonucu bekleyen biri için başlı başına bir ihtiyaca dönüşebiliyor. Alo Adalet 135, belirli süreleri aşan dosyalardaki gecikmelere ilişkin başvuruları almak üzere kuruldu. Her davanın bütün ayrıntılarını telefonda öğrenmeye yarayan genel bir sorgulama hattı olarak düşünülmemeli.
Adalet Bakanlığı, 16 Ekim 2026’da hizmetin 81 ildeki tüm adliyelere yaygınlaştırıldığını açıkladı. Uygulama, 1 Eylül’de Ankara Batı, İzmir ve Kayseri adliyelerinde pilot olarak başlamıştı. Başvuru kapsamı, halen devam eden ve beş yılı aşmış dava dosyaları ile üç yılı aşmış soruşturma dosyalarındaki gecikmeler.
Bu süreler, bütün davaların beş yıl sürebileceği veya daha kısa dosyalarda gecikme yaşanamayacağı anlamına gelmiyor. Bunlar, açıklanan başvuru kanalından yararlanmak için belirlenen eşikler.
Aramadan önce hangi bilgiler hazırlanmalı?
Hizmetin resmî açıklamasına göre 135 mesai saatlerinde aranabiliyor. Görüşme için T.C. kimlik numarası, dosya numarası ve ilgili mahkeme veya savcılığın adı gerekiyor.
Arama yapılan telefonun da BTK kayıtlarında kişinin adına olması ya da UYAP Vatandaş Portalı üzerinden doğrulanıp kaydedilmiş bulunması isteniyor. Dolayısıyla bir yakının telefonunu kullanmak, kimlik doğrulama açısından sorun oluşturabilir.
Yapay zekâ destekli sesli sistem, dosyayı ve gecikmeye ilişkin talebi alıp anlatımı özetliyor. Görüşme bu şekilde tamamlanamazsa veya kişi canlı operatörle devam etmek isterse başvuru operatöre aktarılabiliyor. Kayıt sonrasında “UYAP SMS” başlığıyla bilgilendirme gönderiliyor.
Buradaki yapay zekânın görevi başvuruyu almak ve kayda dönüştürmek. Bu işlem, davanın delillerini değerlendiren veya sonucu belirleyen bir yargılama faaliyeti değil.
Dosyayı görmek ile gecikme başvurusu yapmak farklı
UYAP Vatandaş Portalı, kişinin tarafı olduğu dosyaları takip edebildiği mevcut dijital kanal. Dosyanın aşaması ve yapılan işlemler gibi bilgiler, ilgili erişim kuralları çerçevesinde buradan görülebiliyor.
135’in eklediği işlev, belirlenen şartları taşıyan dosyadaki gecikmenin bir başvuruya dönüştürülmesi. Bakanlık, 4 Ekim’de bu kapsamdaki taleplerin Vatandaş Portalı üzerinden elektronik olarak da iletilebildiğini açıklamıştı. Telefon, portal ve adliyelerdeki Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Büroları aynı ihtiyaca yönelik farklı erişim yolları sunuyor.
Bu ayrım günlük kullanım açısından önemli. Bir duruşma tarihini kontrol etmekle, yıllardır devam eden dosyada gecikme bulunduğunu bildirmek aynı talep değil. Önce neyin öğrenilmek veya iletilmek istendiğini belirlemek, doğru kanalı kullanmayı kolaylaştırır.
Dava dosyasına ilişkin gecikme başvurusunun aşamaları ve sonucu portal üzerinden takip edilebiliyor. Soruşturma dosyalarında ise gizlilik nedeniyle aynı bilgilendirme yapılmıyor.
Telefon, mahkemenin yerine geçmiyor
Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Büroları, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı gözetilerek oluşturuldu. Başvurunun kayda alınması, mahkemeye hangi kararı vereceğinin söylenmesi anlamına gelmiyor.
Resmî kapsam açıklamasında, hâkimin takdirine ve yargılama faaliyetine ilişkin talepler ile hâkim ve savcılar hakkındaki şikâyetler kapsam dışında tutuluyor. Bu nedenle “Karar neden böyle çıktı?” veya “Hangi savunmayla davayı kazanırım?” gibi sorular için hattı bir itiraz makamı ya da kişisel hukuki danışmanlık hizmeti olarak görmek doğru değil.
Başvuru, dosyanın belirli bir tarihte sonuçlanacağına dair güvence de oluşturmuyor. Hizmetin ülke çapında açılması, gecikmelerin ne kadar azaldığını henüz tek başına göstermiyor; bunun için uygulama sonuçlarının izlenmesi gerekiyor.
Bir başka önemli sınır da süreler. Resmî uyarıya göre bu yol, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru ve 6384 sayılı Kanun kapsamındaki başvurular bakımından tüketilmesi zorunlu bir idari yol değil; bu başvuruların sürelerini durdurmuyor. Telefonda kayıt oluşturulduğu için diğer hukuki işlemleri bekletmek, hizmetin sağlamadığı bir korumayı var saymak olur.
Alo Adalet 135’in günlük hayattaki değeri, uzayan dosyadaki gecikmeyi belirli bir kanala iletebilmeyi kolaylaştırması. Dosyanın içeriğine erişim, hukuki destek ve yargısal başvuru yollarıyla birlikte doğru yere konulduğunda, vatandaşın hangi talebini nereye yönelteceğine ilişkin belirsizliği azaltabilir.
